KHÁM PHÁ BHUTAN, ĐẤT NƯỚC SAU DÃY HIMALAYA

 

Trên con đường mòn tới Merak, hơi thở của tôi mỗi lúc lại thêm nặng nề. Sau vài tuần ở Bhutan, tôi cứ nghĩ rằng mình đã quen với không khí loãng. Nhưng giờ đây, độ cao thay đổi đáng kể và tôi phải cố gắng chống chọi để dần quen với tình trạng này. Nơi đây không những cao hơn mà còn lạnh hơn nhiều bởi tuyết đang rơi và đã tạo thành từng lớp khá dày trên mặt đất.

Con đường này dẫn chúng tôi đến Merak, một ngôi làng nhỏ ở Trashigang thuộc vùng Viễn Đông Bhutan, nơi sinh sống của người Brokpa. Không chỉ đặc nông thôn về mặt tự nhiên và cách bài trí, đây còn là một trong số những ngôi làng không được tiếp cận với đường bộ của đất nước này.

Thiên nhiên và những công trình kiến trúc xưa cũ tĩnh lặng là một đặc trưng của Merak, Bhutan.

Trên con đường mòn, chúng tôi gặp một cặp trung niên dáng vẻ thân thiện. Tôi có thể khẳng định họ là người Brokpa, vì người phụ nữ đội một chiếc mũ mà tôi mới chỉ nhìn thấy trong các bức ảnh: một loại mũ nồi có đuôi làm bằng len lông bò Tây Tạng gắn ở phía dưới, để những giọt mưa và tuyết ướt có thể chảy xuống. Đây quả là phát minh tuyệt vời nếu bạn sống ở một nơi có đầy len mà lại không kiếm đâu ra áo mưa pông-sô. Gương mặt họ trông rất ấn tượng nhờ mang đậm vẻ phong sương, có lẽ là bởi khí hậu và độ cao. Cặp vợ chồng mỉm cười khi đi ngang qua chúng tôi, chiếc túi lớn đeo ngang vai. Tôi đoán họ đang đi lấy nhu yếu phẩm ở những cửa hàng nhỏ phía cuối đường mòn – điểm tiếp cận chính với phần còn lại của thế giới.

Khi tiếp tục đi trên con đường mòn tới đỉnh núi đầu tiên, khung cảnh trước mắt tôi hiện lên theo một cách ấn tượng nhất. Tôi có thể nhìn thấy tất cả mọi thứ – những ngọn núi đá lăn to lớn phủ đầy tuyết và thông, trông càng kỳ vỹ hơn dưới ánh hoàng hôn đang dần buông xuống, đây đó những chú bò Tây Tạng thong dong trên đỉnh đồi và lang thang khắp làng, nơi có hàng loạt những ngôi nhà gỗ nhỏ phủ đầy tuyết, và ở phía xa kia bọn trẻ đang đùa chơi.

Nét hồn nhiên của một cậu bé Bhutan.

Tôi rảo bước quanh làng và nhìn thấy khá nhiều trẻ em lẫn người lớn đang hò reo quanh một đống lửa trên sườn đồi. Má ai cũng đỏ ửng vì lạnh nhưng họ dường như đã quen với điều đó. Tiếp đó là một nhóm thanh niên trẻ đang bắn cung, họ mặc lẫn lộn quần áo phương Tây cũ, len thủ công địa phương và da bò Tây Tạng. Họ bắn tên bằng những cây cung gỗ được chạm khắc bằng tay và bắn trúng mục tiêu ở khoảng cách đáng nể. Khi tôi đang xem buổi tập hấp dẫn này thì có hai người đàn ông dắt một đàn bò lên quả đồi phía sau chúng tôi. Khi họ đi ngang qua, tôi có thể nghe rõ những chú bò Tây Tạng thở hổn hển do phải leo dốc, hướng về phía những cây thông phủ đầy tuyết. Cả khung cảnh bình dị và êm đềm như trong một bộ phim nào đó.

Tôi đã dành hai tháng du lịch qua đất nước Himalaya nhỏ bé này cùng với hai người khác. Đầu tiên là Signe, một phụ nữ trẻ đến từ Đan Mạch, đã tới Bhutan nhiều lần. Cô ấy có vẻ quen thuộc với mọi thứ về đất nước này nhưng vẫn luôn thấy ngạc nhiên về nó. Thứ hai là Vince, một anh chàng New York, cũng bị ấn tượng và cũng xa lạ với nơi này như tôi. Cả Signe và Vince đều sôi nổi và thú vị, sự kết hợp lý tưởng cho một chuyến đi đầy những cuộc phiêu lưu không ngờ.

Một trong những điểm đến đầu tiên và cũng rất được yêu thích của chúng tôi là thị trấn Gasa. Khi tới nơi, chúng tôi đi bộ lên công trình Dzong, một tu viện Phật giáo được xây dựng trên đỉnh núi. Trong lúc đi bộ quanh Dzong, tôi bắt gặp nhiều thầy tu trong những bộ áo choàng đỏ đang xây dựng, nấu nướng, dọn dẹp, và đôi khi cầu nguyện. Họ có vẻ trầm tĩnh và không khiên cưỡng, có thể là kết quả của nhiều thế kỷ thiền định.

Khi tôi quan sát những cư dân Dzong, họ nhìn lại tôi với ánh mắt dịu dàng, cái nhìn sâu thẳm và những nụ cười tế nhị tràn đầy vẻ mến khách. Một thầy tu đưa chúng tôi vào bếp và đun nước để chúng tôi uống trà và ăn trưa với mì Maki (mì khô đóng gói có bán khắp nơi ở Bhutan và một thứ thực phẩm chủ yếu cho những ngày như thế này vì chúng cung cấp nhiều calo mà lại không làm nặng hành trang của chúng tôi). Một chàng trai trẻ tiến đến khi chúng tôi chụp hình anh ta. Anh rõ ràng là thầy tu trẻ nhất tại Dzong, thậm chí có thể là thầy tu trẻ nhất mà tôi từng thấy. Sau khi ngắm hình ảnh của mình trong máy ảnh, anh nở nụ cười và tỏ ý muốn thử đeo đôi kính mát của tôi. Anh còn hăng hái giúp chúng tôi thực hiện một tour du lịch Dzong. Kiến trúc nơi này, giống như hầu hết các cấu trúc tôn giáo ở Bhutan, được làm từ đá và gỗ, trang trí bằng vải và kim loại có hoa văn đậm màu, và nội thất được thì được gắn đầy các loại mặt nạ truyền thống cùng nhiều hình ảnh các vị Phật trong tín ngưỡng Phật giáo.

Paro Taktsang, hay còn gọi là Tiger’s Nest, một ngôi đền nổi tiếng, địa điểm thiêng liêng của Phật giáo trên dãy Himalaya.

Rời khỏi Dzong, cả ba quyết định sẽ thư giãn ở suối nước nóng địa phương. Các con suối bắt nguồn từ núi và chảy vào nhiều hồ ở những nhiệt độ khác nhau. Mỗi hồ đều có mái che thoáng khí giúp chứa hơi nước và giữ nhiệt. Chúng tôi chọn khu vực hồ ấm áp nhất và cảm nhận luồng nước nóng thấm vào cơ thể trong khi một luồng gió lạnh thổi tới từ con sông gần đó. Một lúc sau, khi đang ngồi nghỉ trên bờ và uống một lybia Druk cỡ lớn, tôi chợt nhận thấy mình đang ngồi giữa một phụ nữ ngực trần đang cho con bú ở bên phải và một thầy tu trẻ đang đọc bài thiền ở bên trái. Vince, ngồi đối diện tôi, có vẻ là người duy nhất nhận ra sự vô lý của tình thế. Anh cười và nguyền rủa mình vì đã không mang theo máy ảnh.

Giữa những chuyến đi, chúng tôi thường nghỉ lại ở các ngôi nhà trong trang trại. Với một số tiền nhỏ, chúng tôi sẽ có một chỗ ngủ, một bữa ăn và uống trà bao nhiêu tùy thích, chưa kể cơ hội giao tiếp và quan sát gia đình chủ nhà. Kiến ​​trúc nhà trang trại ở nơi này đẹp và thô – một điểm dừng dễ chịu so với sự cằn cỗi của đời sống thành thị. Những ngôi nhà được làm bằng gỗ, với các hoa văn và hình ảnh vẽ tay đầy màu sắc về các vị thần, được xây cất trên đất nông nghiệp giữa cây cối và gia súc. Chỗ ở thường đơn giản: một sàn gỗ có chăn và một miếng lót có vẻ giống với một tấm nệm. Tuy vậy, các bữa ăn lại rất quan trọng. Khi xuống các khu vực có độ cao thấp hơn, chúng tôi được cung cấp những thực phẩm tươi sống mà tôi chưa bao giờ nếm trước đây. Một trang trại ở Mongar cấp cho chúng tôi cam, ổi và bơ để trộn với cà ri tự chế, trứng và gạo đỏ – tất cả đều được trồng tại chỗ. Những khu vực cao hơn hầu hết đều trữ các loại thực phẩm khô cũng rất ngon. Nhà trang trại ở Phobjikha và Trashiyangtse hong lá cây củ cải trên lửa và phụ nữ trong làng hằng đêm sẽ bỏ vài lá vào món cà ri. Gần như mỗi trang trại đều phơi khô ớt – thành phần quan trọng nhất đối với ẩm thực Bhutan – trên mái nhà của họ (hoặc bất kỳ bề mặt ngoài trời nào khác), để có thể ăn chúng quanh năm. Mỗi hộ gia đình mà chúng tôi nghỉ lại đều phục vụ món Ema-datsi, một món ăn làm từ ớt và pho mát. Tùy vào từng khu vực, món ăn này có vô số biến thể: ớt có thể được sấy khô hoặc để tươi, có màu đỏ, xanh lá cây hoặc trắng với độ cay khác nhau.

Một trong những trải nghiệm đáng nhớ nhất của chúng tôi là ở làng Phobjikha, nơi tổ chức Lễ hội sếu cổ đen. Lễ hội được lấy tên từ mô hình di cư của những chú sếu cổ đen bay sang Tây Tạng trong những tháng mùa đông. Hai đứa trẻ tại ngôi nhà mà chúng tôi nghỉ lại, một cậu bé và em gái cậu, biết nói tiếng Anh và sẵn sàng phiên dịch lời của chúng tôi cho cha mẹ và ông bà chúng. Lát sau, hai đứa trẻ bẽn lẽn kể cho chúng tôi về chủ đề yêu thích của chúng ở trường học. Cuối cùng chúng tôi nhận thấy cả hai đứa trẻ đều đang dán mắt vào một chiếc bình thò ra khỏi túi của Vince. Anh ném nó cho chúng và nói, “cho các cháu nè”. Chúng liền cười ngoác miệng trước khi bắt lấy chiếc bình và biến mất.

Buổi chiều hôm sau, khi chúng tôi đang chờ xem Lễ hội sếu cổ đen, một cậu bé với trang phục chỉnh tề tiến lại, bồn chồn nói xin chào và tôi phải mất một phút mới có thể nhận ra cậu bé ngày hôm qua. Có vẻ như phần lớn trẻ em Phobjikha đều ở đây để thực hiện các nghi lễ để ăn mừng sự trở lại của các loài chim, và tất nhiên người lớn đều đến đông đủ.

Cũng giống như các thầy tu, những chú sếu và bò Tây Tạng, và những con người thuộc dân tộc Brokpa đều có gì đó bí ẩn và hấp dẫn. Nhìn ra thung lũng Phobjikha, tôi hy vọng rằng mình sẽ có dịp trải nghiệm vẻ đẹp hoang sơ của đất nước sau dãy Himalaya này một lần nữa.

Tác giả: Michael Marquand

(Bài đã đăng trên sidetracked.com) – Người dịch: Nguyên Thảo. 

45 Mạc Đĩnh Chi, Phường Đa Kao, Quận 1, Hồ Chí Minh - Mobile: (+84) 0987248040
Copyright © 2016 oMoeo